TL;DR
Người chăm sóc có thể bảo vệ sức khỏe bằng cách nhận diện việc đang gánh, chia sẻ nhiệm vụ cụ thể, giữ khoảng nghỉ nhỏ và tìm hỗ trợ khi quá tải. Nhờ giúp đỡ không có nghĩa là chăm sóc kém; đó là cách duy trì sự an toàn cho cả hai bên.
Chăm sóc người khác cũng tiêu tốn thời gian và sức lực
Đưa người thân đi hẹn, chuẩn bị bữa ăn, ghi nhớ thuốc theo hướng dẫn và xử lý việc nhà có thể dồn lên một người mà không ai nhận ra. Khi công việc chăm sóc kéo dài, người chăm sóc dễ bỏ qua nhu cầu của chính mình vì cho rằng việc đó phải làm một mình. Hãy bắt đầu bằng việc liệt kê các nhiệm vụ trong tuần và đánh dấu điều nào khẩn cấp, điều nào có thể lên lịch hoặc nhờ người khác. Đây không phải bảng chấm điểm tình yêu thương; nó giúp gia đình nhìn thấy khối lượng việc thực tế. WHO xem sức khỏe tinh thần là phần quan trọng của sức khỏe tổng thể, nên cảm xúc mệt mỏi cũng đáng được lắng nghe. Nếu việc chăm sóc ảnh hưởng rõ đến sức khỏe hoặc sinh hoạt, trao đổi với người thân và chuyên gia phù hợp để tìm cách hỗ trợ.
Nhờ giúp bằng một nhiệm vụ rõ ràng
Một lời nhờ như “ai có thể đưa mẹ đi hẹn tuần này?” hoặc “bạn có thể chuẩn bị bữa tối thứ tư?” thường dễ nhận lời hơn câu chung “mọi người giúp tôi với”. Chia nhiệm vụ theo thời gian, khả năng và sự đồng ý của từng người. Nếu không có gia đình gần bên, hỏi cơ sở chăm sóc, tổ chức cộng đồng hoặc đơn vị hỗ trợ tại địa phương về lựa chọn phù hợp. Hãy thống nhất ai gọi, ai đi cùng và ai ghi lại thông tin, tránh để nhiều người cùng làm một việc nhưng bỏ sót việc khác. Người được chăm sóc nên được hỏi về mong muốn và quyền riêng tư. Nhờ giúp không làm giảm vai trò của bạn; nó giúp công việc bớt phụ thuộc vào một người. Bắt đầu từ một việc nhỏ trong tuần có thể khiến việc chia sẻ trở nên tự nhiên hơn.
Giữ khoảng nghỉ thật nhỏ nhưng có thể lặp
Khi không thể rời khỏi nhà lâu, một khoảng nghỉ ngắn vẫn có thể giúp bạn chuyển trạng thái. Uống nước, hít thở chậm, ngồi ngoài ban công vài phút hoặc nghe một bài hát đều là lựa chọn tùy môi trường. Trước khi nghỉ, bảo đảm người thân đang ở trạng thái an toàn và có người thay thế nếu cần. Đặt thời điểm nghỉ cạnh một hoạt động sẵn có, chẳng hạn sau khi sắp xếp bữa trưa. Nếu bạn thường bỏ qua nhắc nhở, để lịch nghỉ hiện trong tầm mắt hoặc nhờ thành viên khác nhắc giúp. Không cần biến nghỉ ngơi thành nhiệm vụ hoàn hảo; bỏ lỡ một ngày thì quay lại khi có cơ hội. Người chăm sóc có lịch liên tục nên trao đổi với gia đình về ca thay thế để có thời gian khám, ngủ và xử lý công việc cá nhân.
Tách việc chăm sóc khỏi việc kiểm soát mọi thứ
Người chăm sóc có thể giữ sổ ghi các việc đã được hướng dẫn, câu hỏi cần hỏi và người liên hệ, nhưng không tự thay đổi thuốc hoặc lịch điều trị nếu chưa trao đổi với nhân viên y tế. Ghi rõ phần nào là thông tin đã xác nhận, phần nào còn cần hỏi. Chia sẻ quyền truy cập hồ sơ theo mong muốn của người được chăm sóc và chỉ gửi dữ liệu qua kênh phù hợp. Nếu gia đình bất đồng về quyết định, thống nhất một người liên hệ chính và ghi lại nội dung đã được cơ sở giải thích. Cách này giảm việc nhắn tin lặp lại và tránh thông tin bị biến dạng khi chuyển qua nhiều người. Người thân trưởng thành vẫn có quyền quyết định về dữ liệu và chăm sóc của mình trong phạm vi phù hợp. Hãy hỏi trực tiếp thay vì đoán họ muốn gì.
Nhận ra lúc bản thân cần hỗ trợ thêm
Nếu bạn cảm thấy kiệt sức kéo dài, khó ngủ, cáu gắt thường xuyên hoặc không thể làm những việc cơ bản của mình, hãy xem đó là lý do để tìm hỗ trợ chứ không phải bằng chứng rằng bạn yếu kém. Trao đổi với bác sĩ, chuyên gia sức khỏe tâm thần hoặc người phụ trách chăm sóc để biết lựa chọn phù hợp. Ghi lại điều đang gây áp lực và việc bạn muốn được giúp sẽ làm cuộc trò chuyện cụ thể hơn. Nếu chăm sóc liên quan đến tình huống nguy hiểm hoặc bạn không thể giữ an toàn cho mình hay người thân, liên hệ dịch vụ khẩn cấp tại địa phương và người đáng tin cậy. Bài viết không chẩn đoán hoặc thay thế tư vấn. Nói ra sớm có thể giúp gia đình sắp xếp lại công việc và tìm nguồn lực trước khi bạn phải gánh mọi thứ một mình.
Ai phù hợp với hướng dẫn cho người chăm sóc
Những gợi ý này dành cho người chăm sóc người cao tuổi, người thân có bệnh kéo dài, thành viên khuyết tật, cha mẹ đơn thân hoặc bất kỳ ai đang phối hợp chăm sóc thường xuyên. Gia đình có thể bắt đầu bằng một cuộc họp ngắn để chia nhiệm vụ, xác nhận mong muốn của người được chăm sóc và chọn một kênh liên hệ. Nếu hỗ trợ chuyên môn cần thiết, hỏi cơ sở y tế hoặc tổ chức cộng đồng về nơi bắt đầu. Mẹo dễ nhớ là nhìn thấy việc, chia việc, giữ một khoảng nghỉ và hỏi khi chưa rõ. Không có mô hình chăm sóc duy nhất phù hợp mọi nhà; điều kiện kinh tế, khoảng cách và sức khỏe của từng người đều khác. Cách tổ chức cần linh hoạt và tôn trọng quyền riêng tư. Bạn cũng là một thành viên trong gia đình có nhu cầu được chăm sóc.
